Македонскиот средношколски тим со два бронзени медали се врати од Париз

На најреномираното натпреварување по хемија IChO (International Chemistry Olympiad – Меѓународната олимпијада по хемија) кое годинава се одржа во Париз, Франција, нашите натпреварувачи Стефан Стојковиќ и Стефан Дамчевски освоија бронзени медали.

Тимот, кој беше поддржан од страна на Фондот за иновации и технолошки развој (ФИТР)  се состоеше од учениците:

Стефан Стојковиќ, завршена IV година, СУГС „Раде Јовчевски – Корчагин“, Скопје

Стефан Дамчевски, завршена IV година, ПСУ „Јахја Ќемал“, Струга

Руфија Идризовска, завршена IV година, ПСУ „Јахја Ќемал“, Гостивар

Александар Трајковски, завршена III година, СОУ „Крсте П. Мисирков“, Демир Хисар

Меѓународна олимпијада по хемија 2019 година 2

Како што појаснуваат од Сојузот на хемичарите и технолозите на Македонија, постојат голем број меѓународни натпревари од областа на хемијата, но само IChO влегува во групата на 12-те сеопшто признати меѓународни научни олимпијади, односно натпревари на знаење, не на проекти. Исто така, Меѓународната олимпијада по хемија е класифицирана во 13-те признати олимпијади од страна на Министерството за образование и наука.

Првиот ученик од нашата земја успеа да освои медал на оваа престижна меѓународна олимпијада во 2017 година. Секоја година оттогаш Сојузот на хемичарите и технолозите како акредитирано здружение за организирање на натпреварите и составување тим за меѓународно учество, покажува одлични резултати во изборот и подготовката на кандидатите што е видливо и од овогодинешните остварените резултати.

Меѓународна олимпијада по хемија 2019 година 3

Оваа година, на 51-та Меѓународна олимпијада по хемија учествуваа 309 ученици од 80 држави од целиот свет, како и 160 ментори, 109 набљудувачи и гости и 273 члена од организацијата.

„Кумулативно, резултатите кои ги покажа нашиот тим, беа подобри од многу западноевропски земји кои се познати по добро развиениот систем на образование, и тоа: Финска, Норвешка, Швајцарија, Холандија, Ирска, Исланд…“, велат од Сојузот на хемичарите и технолозите на Македонија.

Меѓународна олимпијада по хемија 2019 година 4

Меѓународна олимпијада по хемија 2019 година 5

Пакети со храна на месечно ниво за социјало ранливи категории граѓани од Куманово преку проектот „Оброк за сите“

Пет семејства од Куманово и соседните општини добиваат храна на месечно ниво во рамки на пилот проектот „Оброк за сите“ финансиран од Фондот за иновации и технолошки развој, поддржан од Министерството за труд и социјална политика.

– Црвен крст на Република Македонија – општинска организација Куманово по иницијатива и соработка со невладините организации „Сите Сити” и „Ајде Македонија” се вклучи во програмата за дистрибуција на прехранбени семејни пакети за семејства од социјален ризик. Во програмата за оваа година предвидено е да бидат опфатени пет повеќечлени семејства од социјален ризик на кои еднаш месечно ќе им се дистрибуира фамилијарен пакет со конзервирана храна, изјави Бојан Петрушевски од кумановскиот Црвен Крст.

Годинава во проектот опфатени се три повеќечлени семејства од градот Куманово и по едно семејство од селата Драгоманце и Степанце. Петрушевски изјави дека работат во иднина да успеат да го прошират бројот на семејства кои ќе бидат опфатени со оваа програма.

Со програмата „Оброк за сите“ на ФИТР и МТСП во вид на пилот проект опфатени се и семејства од Прилеп и Скопје. Пилот проектот цели кон значително зголемување на процентот на задоволување на потребите за храна кај сите граѓани кои имаат потреба од ваква поддршка, а го спроведува Сите сити – Ајде Македонија заедно со своите партнери.

Повеќе инфо за #ОброкЗаСите може да погледнете на следниот линк: http://www.fitr.mk/obrokzasite/

С. Мaкедонија со скок од 25 места на ранг листата на Глобалниот иновациски индекс

Северна Македонија, во споредба со минатата година, се искачи 25 места погоре на листата земји кои вложуваат во иновациска инфраструктура, покажува најновиот извештај на Глобалниот иновациски индекс (ГИИ) за 2019 година објавен на 24 месецов.

Според овој извештај кој рангира 129 држави во светот по 80 различни параметри, Република Северна Македонија е на 59то место, што претставува значителен напредок во однос на претходните две години, што во голема мера се должи на вложувањата во микро, мали и средни претпријатија од страна на Владата, Фондот за иновации и технолошки развој, и активностите на останатите субјекти во овој сектор.

Земјата остварила високи резултати и во делот на зголемен степен на инвестиции во иновации од страна на домашните институции како и подобрена бизнис клима со што Северна Македонија се наоѓа во група со првите 50 земји во светот. Подобрување е забележано и кај постигнатите резултатите од вложувањето во иновации, каде земјата е на 63то место, што е повисока позиција во однос на 2018 година.

Споредбено со другите економии во Европа, во групата на земји со средно-високи примања, Северна Македонија годинава има натпросечни оцени во пет од седумте столбови на Глобалниот иновациски индекс, кои се однесуваат на институции, инфраструктура, софистицираност на пазарот, каде е на 28мо место, знаење и технолошки резултати и креативни резултати. Во однос на останатите европски економии опфатени во студијата, Северна Македонија има натпросечни резултати во 1 од седумте столбови, т.е. софистицираност на пазарот, каде е остварен напредок во поглед на пристап кон финансиски средства и едноставен начин на заштита на малцинските инвеститори.

Во извештајот Северна Македонија е рангирана на 12то место меѓу 34-те економии со средно-високо ниво на приходи, а земјата има остварено повисоко ниво на развој од очекуваното и кај БДП.

Државата остварила значаен успех според индикаторите за квалитет ISO9001 (24 место) и високо- и средно-високи технолошки производи (20 место), а подобрена е позицијата и во категоријата знаење и технологии, според кои Северна Македонија е на 66то место.

Во препораките се наведува дека земјата треба да го подобри вложувањата во човечки ресурси и истражувања, сфера во која државата годинава има зголемен обем на тековни и планирани активности. Подобрување на школскиот систем, поцврста соработка помеѓу бизнис секторот и академската заедница, посилна инфраструктура за истражувања и развој на компаниите се области во кои се очекува зголемен ангажман на Владата, а во кои ФИТР веќе развива посебни инструменти и програми за поддршка.

Петте најиновативни земји според анализата на ГИИ оваа година се Швајцарија, Шведска, САД, Холандија и Велика Британија, а на дното се Бурунди и Јемен. Извештајот на Глобалниот иновациски индекс на иновации се објавува 12 години по ред од страна на Светската организација за интелектуална сопственост во партнерство со бизнис школата Инсед и Универзитетот Корнел.

Започна фазата на финална селекција во која влегуваат 368 домашни компании

Вкупно 368 домашни компании продолжуваат во процесот на финална селекција на Јавниот повик за комерцијализација на иновации на ФИТР. Проектите на овие компании, кои ја поминаа фазата на претселекција, сега ги разгледува Комитетот за одобрување на инвестиции – независно тело составено од тим од пет странски експерти кое ќе ја донесе финалната одлука на кои предлог проекти ќе им биде одобрена финансиска поддршка.

Од овие 368 компании, 162 се микро, 181 мали, а 25 средни. Повеќе од половината од компаниите се регистрирани во главниот град, додека останатите се распоредени низ 30 општини од целата земја, меѓу кои и Гостивар, Охрид, Куманово, Свети Николе, Делчево, Ново Село, Валандово, Крива Паланка и Вевчани. Најголем дел од нив се од ИТ индустријата, по што следат технолошкиот и здравствениот сектор, текстилната/кожна индустрија, земјоделието, а има и предлог проекти за примена на иновации во машинското инженерство и туризмот.

Вкупниот обем на планирани инвестиции кај овие компании е нешто над 87 милиони евра, од кои 67% или над 58 милиони евра се побарано учество на Фондот, додека 33% или околу 29 милиони евра се сопствени средства кои апликантите планираат да ги вложат во домашната економија. Иницијално предвидениот буџет за овој јавен повик е 5 милиони евра, со што аплицираниот износ се надминува за речиси 12 пати.

Овие рекордни бројки и огромниот интерес на компаниите на јавните повици на ФИТР, претставуваат јасен знак на доверба во процедурите и инструментите на Фондот. Истовремено, ова е уште еден показател дека домашните компании имаат потреба од финансиска поддршка и се подготвени да инвестираат и сопствени средства во развој и иновации.

Инаку во фазата на претселекција влегоа 455 компании, за чија евалуација беа ангажирани 95 надворешни стручни лица во 22 економски дејности. Секоја апликација се разгледува од три стручни лица одделно, а проектите кои добија минимум 51 поен во просек, преминуваат во финалната фаза.

Сите проекти се оценуваат согласно дефинираните критериуми: степен на иновативност, квалитет на подготвен проект, потенцијал на пазарот, капацитет на апликант и влијание на проектот.

Јавниот повик се реализира во рамки на Планот за економски раст на Владата, во чие финансирање од оваа година се вклучи и Светската банка како финансиски партнер.

ФИТР и МАНУ потпишаа Меморандум за соработка и поттикнување на иновативноста и претприемништвото кај младите

Фондот за иновации и технолошки развој и МАНУ потпишаа Меморандум за соработка кој ќе опфати покренување на заеднички проекти и студии од областите на претприемништвото, иновациите, истражувањето и технолошкиот развој.

„МАНУ активно ќе се вклучи во изработка на стратешката програма за поттикнување на креативното размислување, иновативноста и претприемништвото кај младите, наречен „Фонд за млади умови“ на ФИТР, но и ќе се продлабочи соработка во конципирање на финансиски инструменти за поттикнување на истражувачките активности на академската заедница,“ истакна  претседателот на Академијата, Таки Фити.

Целта на овој договор е и стимулирање на конкурентноста преку истражување на можни инструменти за креирање иновативни политики, како и политики поврзани со образование и поддршка на мобилноста помеѓу академијата и индустријата, вклучувајќи и меѓународна мобилност на ученици, студенти и претставници на академската заедница.

MoU MoU потпишување ФИТР и МАНУ 2potpisuvanje FITR i MANU 2

„Потпишувањето на договорот за соработка со една од најзначајните национални институции претставува задоволство и голема чест за Фондот но и за мене лично. Разговаравме за повеќе конкретни проекти и очекуваме целосна поддршка од МАНУ во иницијативите кои ни претстојат и за кои заеднички ќе аплицираме пред меѓународните фондови. Со задоволство ќе ја прифатиме понудената можност акумулираното знаење од Академијата да го искористиме во делот на економијата и одржливиот развој.“, изјави директорот на ФИТР, Јован Деспотовски.

Двете институции преку билатералната соработка ќе имаат заеднички проекти за финансирање на меѓусебните истражувачки активности и пред домашните државни институции, приватниот сектор,  вклучувајќи притоа и заемна помош при подготовка на проектната документација.

Во мај годинава ФИТР во соработка со МАНУ, Природно-математичкиот факултет при Универзитетот „Свети Кирил и Методиј” во Скопје организиираа „Денови на ЦЕРН во Северна Македонија“ во чии рамки се одржаа серија настани и изложби.

34 училишта наградени на „Предизвик за млади истражувачи 2“ на ФИТР

Триесет и четири проекти на основни и средни училишта од земјава се наградени на „Предизвик за млади истражувачи 2“ кој Фондот за иновации и технолошки развој го организира во соработка со Министерството за образование и наука.

На финалниот настан кој денеска се оддржа во градскиот парк во Скопје, директорот на ФИТР, Јован Деспотовски порача:

„Навистина охрабрува и огромниот интерес и денешното присуство на основци и средношколци од буквално целата земја. Сите што учествуваа на предизвикот се победници затоа што се одважија своите иновативни идеи да ги претворат во одлични проекти и да го предизвикаат Фондот да обезбеди поголема поддршка. ФИТР одговори на тој предизвик, и наместо предвидените 2.5 милиони денари, денеска доделуваме 6 милиони денари. Секој денар вложен во овие млади луѓе верувам дека повеќекратно ќе се врати во нашето општество.“

Деспотовски најави и дека ваков предизвик ќе биде организиран и следната година.

Предизвик за млади истражувачи 2 во Градски парк 2

Со свои мотивациски говори, кои имаа за цел да ги охрабратат младите луѓе, на настанот се обратија и Изабела Пан, Марко Лазетиќ од скопската гимназија „Ѓорѓи Димитров“ (минатогодишен добитник на награда во рамки на Предизвикот) и Бодан Велковски од компанијата Смартек системи – компанија корисник на средства од ФИТР.

Комисијата за избор и оценување одлучи да им додели финансиска поддршка на проектите од дваесет основни и четиринаесет средни училишта од целата држава. Проектите се од различни области меѓу кои астрономија, земјоделие, екологија, машинство и ИТ.

Покрај финансиската поддршка за тимовите, дополнителни 30.000 денари се предвидени за наставниците кои ги менторираат проектите – средства наменети за обуки, семинари, конференции кои што би придонеле кон поуспешна реализација на проектот.

Предизвик за млади истражувачи 2 во Градски парк 3

Комисијата за избор и одлучување беше во состав: Нуран Кадриу Џамбази – претставник од Сектор средно образование при МОН, Верица Златанска Пауновска – претставник од Сектор основно образование при МОН, М-р Валентина Гоцевска и М-р Владо Стојанов – претставници од Бирото за развој на образование, Олга Самарџиќ Јанкова, претставник на Здружение за унапредување на обазованието КОНЕДУ ГЛОБАЛ од Скопје, Ема Зафирова, и Катарина Кречева и Неда Икономова Гавриловска од ФИТР.

Во рамките на „Предизвик за млади истражувачи 2“ се пријавија 88 основни и средни училишта. Предизвикот беше отворен од 01 февруари до 31 март 2019 година со цел поттикнување на критичко и креативно размислување кај младите во нивниот развој и стимулирање на иновативни идеи и акции во процесот на образование во основните и средните училишта во Северна Македонија.

Предизвик за млади истражувачи 2 во Градски парк 4

478 апликации, вкупни инвестиции од 105 милиони евра – Презентирани првичните податоци од јавниот повик за грантови за комерцијализација на иновации на ФИТР

Заменикот на Претседателот на Владата задолжен за економски прашања д-р Кочо Анѓушев и директорот на Фондот за иновации и технолошки развој, Јован Деспотовски денес, на прес конференција, ги презентираа првичните податоци во врска со доставените апликации од страна на компаниите на завршениот втор јавен повик за ко-финансирани грантови за комерцијализација на иновации, кои се однесуваат на мерките од третиот столб на Планот за економски раст (ПЕР), за поддршка на микро, мали и средни компании.

Вицепремиерот Анѓушев потенцираше дека интересот на компаниите на вториот јавен повик е навистина голем, значително повисок во однос на повикот во 2018 година, со што се покажува дека микро, малите и средни компании ги препознаваат мерките како исклучителна можност за нивниот развој. Како споредба, вицепремиерот кажа дека во 2018 година, апликации беа доставени од 244 компании, а биле потпишани договори со 133 компании, додека на вториот јавен повик се имаат пријавено 487 апликации, што е двојно повеќе од лани.

Презентација ПЕР 2019 година 2

“Поддршката на микро, малите и средни компании е, и ќе продолжи да биде еден од столбовите за економски развој на нашата држава. Со овие мерки, силно се поддржува индустријата, која покрај градежништвото, земјоделството и трговијата, е еден од главните генератори на бруто домашниот производ. Преку доставените апликации, утврдивме дека се планирани вкупни инвестиции во висина од 105 милиони евра, а компаниите во своите барања побаруваат 70 милиони евра, додека 35 милиони евра се сопствени средства на компаниите“, нагласи Анѓушев.

Вицепремиерот посочи  дека за поддршка на ММСП, во 2019 година, во буџетот се планирани околу 10,5 милиони евра, а додаде дека по извршена евалуација на сите апликации и утврдување на квалитетот на проектите, доколку постојат доволно квалитетни проекти, Владата ќе направи напор да се обезбедат дополнителни средства за поддршка на проектите на компаниите.

„Мерките за поддршка на микро, малите и средни претпријатија, како и мерките од Законот за финансиска поддршка на инвестициите, се главен генератор на индустрискиот развој во Република Северна Македонија, каде имаме исклучително добри резултати.

Само во првиот квартал на 2019 година, во споредба со истиот квартал лани, бележиме раст на индустриското производство над 8%, раст кој не е возможен без нови инвестиции во индустрија и отворање на нови погони. Како резултат на мерките за поддршка на Владата, во согласност со Законот за финансиска поддршка на инвестициите, во моментот се реализираат 19 нови инвестициски проекти во технолошко-индустриските развојни зони, дополнително неколку фабрики надвор од ТИРЗ. Потврдена  е нова инвестиција на словенечката компанија ТАБ МАК во Пробиштип во вредност од 25 милиони евра, како и нова инвестиција за изградба на шински возила на чешката компанија Локо Транс. Во моментот вкупно се градат околу 25 фабрики, кои ќе отворат нови над 5000 работни места, што ќе придонесе за понатамошен развој на економијата во Република Северна Македонија“, нагласи вицепремиерот Анѓушев

“Овие рекордни бројки, од интересот на компаниите на јавниот повик, се знак на доверба во процедурите и инструментите на ФИТР. Воедно истите се показател дека домашните компании имаат потреба од финансиска поддршка и се подготвени да инвестираат сопствени средства во развој и иновации. Особено охрабрува фактот што компаниите предвидуваат ангажман на нови 2726 лица, што е пораст од 59,34% во однос на лани,“ нагласи Деспотовски.

Презентација ПЕР 2019 година 3

Компаниите од ФИТР побаруваат над 70 милиони евра што е за 14 пати повеќе од предвидениот буџет за овој повик во висина од 5 милиони евра.

“Јас верувам во овој процес и позитивните ефекти за економијата, и ќе се заложам заедно со Владата на РСМ да се обезбедат дополнителни средства за финансирање. На тоа не обврзуваат бројките што ги презентираме и денеска, а кои се показател и за ефикасноста на овој дел од економската политика на владата“ порача Деспотовски.

Инаку најголем дел од апликациите се од скопскиот регион, но има и од 27 други места од целата земја. Во однос на секторите, пристигнат се апликации од 28 индустрии, најголем број од ИТ секторот, но меѓу останатите има и од земјоделие, здравство, маркетинг, машинска и прехранбена индустрија.

Во тек е административната проверка по што следи фазата претселекција која ќе ја вршат надворешни стручни лица, домашни експерти од 22 економски дејности. Проектите кои ќе добијат минимум 51 поени во просек преминуваат во втората фаза, во која Комитетот за одобрување на инвестиции, составен од пет странски експерти, ќе ја донесе конечната одлука за финансирање на предлог проекти.

Компаниите и нивните инвестициски предлози ќе се оценуваат по пет категории: степен на иновативност, квалитет на подготвен проект, потенцијал на пазарот, капацитет на апликант и влијание на проектот.

Овие мерки, кои се дел од Планот за економски раст, од годинава се поддржани и од Светска Банка која стана финансиски партнер на ФИТР и Владата во реализација на Планот за економски раст, во делот на комерцијализација на иновациите. Јавниот повик за прибирање на апликации за ко-финансирани грантови беше отворен од 31.03 до 15.05.

Проектот „Вином“ на компанијата Био Инжинеринг со поддршка од ФИТР

Проектот „Вином“ на компанијата Био Инжинеринг има за цел да им помогне на малите винарници да станат се поконкурентни на пазарот на производство на новите персонализирани вина.

„Нашата компанија е основана во 1998 година, значи веќе постоиме 20 години. Моментално се наоѓаме во нашиот истражувачки центар за примената микробиологија и биотехнологија, каде што ќе се работи и проектот „Вином“ кој е финансиран од Фондот за иновации и технолошки развој. Целта на овој проект е изолација на геолокални, автохтони македонски квасци од домашните лозја.“, велат од компанијата Био Инжинеринг.

Тие истакнуваат дека со ова за прв пат во нашата историја се атакува ваков проблем и се надеваат дека со тоа ќе го откриеме скриеното енолошко богатство кое го кријат нашите лозја во однос на автохтони македонски квасци.

„Фондот со нивниот грант ни помага да набавиме дополнителна опрема со која ќе успееме да го завршиме овој проект, како и да го прошириме нашиот капацитет во однос на вработување на нови млади кадри во полето на применетата микробиологија.“, истакнува претставникот на компанијата во видеото.

Компанијата Био Инжинеринг е една од над 130 домашни компании/конзорциуми поддржани од Фондот за иновации и технолошки развој во рамките на првиот јавен повик од Планот за економски раст на Влада на Република Северна Македонија.

Со првиот и вториот инвестициски бран се реализираат инвестиции во домашниот приватен сектор во износ од 28 милиони евра. Се ангажираат над 780 лица, од кои 158 се нови работни места, со просечна плата од 45.000 денари.