Posts

ФИТР со поддршка на проект на македонската компанија Веб фактори

Веб фактори е македонска софтверска компанија која на пазарот веќе постои 10 години. Во соработка и поддршка на #ФИТР, тие го спроведуваат проектот „Пендулибриум“ кој е насочен кон примената на вештачката интелигенција. За овој проект тие имаат оформено посебен нов сектор за имплементација во рамките на компанијата.

„Вештачката интелигенција претставува четвртата индустриска револуција со која ќе се автоматизираат многу процеси во сите сфери. Конкретно, ние целиме кон финансискиот сектор, каде што изработуваме софтвер за управување со финансиски средства. Насочен е кон мали и средни бизниси кои што немаат соодветен тим за финансиски анализи“, објаснуваат од компанијата.

Врз основа на финансиските извештаи, тимот на Веб фактори преку „Пендулибриум“ прави анализа и дава навремена информација за текот на паричните средства.

„На пример, доколку се предвиди дека компанијата има суфицит на финансиски средства, се изработува план за нивна инвестиција и обратно, доколку има дефицит се предлага кредит или други начини за зголемување на ликвидноста на компанијата“, вели претставникот на оваа македонска компанија во видеото.

Од Веб фактори истакнуваат дека Фондот за иновации и технолошки развој преку кофинансирањето на овој проект им помага првенствено во обучување на потребните кадри и поставувањето на хардверската инфраструктура за примена на вештачката интелигенција. Со тоа, и нашата економија ги следи светските трендови на огромни инвестиции во полето на вештачката интелигенција.

Компанијата „Веб фактори“ е една од над 130 домашни компании/конзорциуми поддржани од ФИТР во рамките на првиот јавен повик од Планот за економски раст (ПЕР) на Владата на Република Северна Македонија

Само со првиот и вториот инвестициски бран се реализираат инвестиции во домашниот приватен сектор во износ од 28 милиони евра. Се ангажираат над 780 лица, од кои 158 се нови работни места, со просечна плата од 45.000 денари.

Правниот субјект „Еленица Струмица“ по ниту еден основ не е корисник на средства од програмите на ФИТР

Фондот за иновации и технолошки развој остро реагира на информациите што се појавија на дел од порталите дека фирмата „Еленица Струмица“ е корисник на средства од Фондот по кој бил основа.

Во рамки на споменатиот јавен повик од 2018 година, токму по реакција на јавноста, Фондот воведе обврска за доставување изјава за сопственичка структура. Изјавата беше побарана и доставена од страна на сите компании опфатени со Одлука на Комитетот за одобрување на инвестиции од 09.07.2018г., меѓу кои воопшто не е споменатата компанија. Компаниите беа презентирани и на јавен настан, отворен за целата јавност.

Правниот субјект „Пауерад“ ДООЕЛ користи средства согласно Одлука за доделување на ко-финансирање донесена од Комитетот за одобрување на инвестиции на 03.12.2018 година. Пред воопшто да се донесе оваа Одлука, како и за сите останати правни субјекти, и од оваа компанија е побарано и е доставена Изјава за сопственичка структура. Во истата, воопшто не фигурира споменатиот правен субјект „Еленица Струмица“.

Потсетуваме дека за секоја промена во сопственоста, по доставување на изјавата, а во период од 3 години по завршување на проектот, корисникот на средства има обврска да побара согласност од Фондот.

Фондот е отворена државна институција и остро реагираме на сите обиди за дискредитација на процесите, од кои полза имаат над 300 домашни микро, мали, средни и големи компании, со вкупно над 15.000 ангажирани лица.

Потсетуваме дека сите средства се предмет на квартално следење од страна на две реномирани светски ревизорски куќи, по однапред утврден план за реализација. Резултатите од проектите јавно се презентираат, како што е случај и со проектот на компанијата „Пауерад“ ДООЕЛ, и веќе привлекуваат интерес и конкретни чекори за понатамошни инвестиции од странски финансиски партнери.

Деспотовски за МКД.мк: Во Западен Балкан сме водечки по обемот на поддршка за компаниите

Годинава Фондот за иновации и технолошки развој доби рекорден број на апликации, 487. Тоа подразбира дека компаниите станува сѐ позаинтересирани за користење на овие средства, за развој и за унапредување на своето производство. А целта на Фонтот е да се поттикнат партнерства на македонски, со компании од регионот, да се отвори потенцијалот на пазар од 17 милиони луѓе и задржување на младите во Македонија, вели во интервјуто за МКД.мк Јован Деспотовски, првиот човек на оваа институција. Целото интервју е достапно на следниот ЛИНК

МКД.мк: Како сте задоволeн од досегашната работа на Фондот?

Деспотовски: Лично, задоволен сум од интересот што го поттикнавме кај домашните компании, но и кај учениците и студентите, академската заедница за програмите и поддршката што се нудат или се во фаза на развивање. Воведени се многу новини, кои постојат во современиот свет, кон кој се стремиме да стигнеме.

Темата иновации е глобална тема и можам слободно да кажам дека Македонија е дел од глобалните текови по ова прашање.

Секако, доколку ме прашате дали може и повеќе, одговорот е секако да. Токму тука лежи и предизвикот за следниот период во нашето работење.

МКД.мк: Ги надминавте ли сите оние сомневања за непотизам, партиска обоеност на грантовите, непрофесионалност при проценката на иновацијата…?

Деспотовски: Ова е повеќе прашање за јавноста. Лично немам, ниту некогаш сум имал сомневање во транспаретноста и исправноста на нашите постапки. И тука, ако гледаме по некои објективни индикатори, интересот и бројот на апликанти значително е зголемен во однос на 2018 година, додека е неспоредливо поголем од периодот 2014 – 2017 година. Ова може да значи дека домашните компании имаат реална потреба од финансиска поддршка од државата. Исто така, секако значи и дека овие апликанти имаат доверба во постапките и процедурата и сметаат дека имаат фер шанса да успеат. Мислам дека бројката од над 1.000 апликанти во последниве 18 месеци е добар одговор на прашањето.

Нормално, јас не мислам дека нашата процедура е совршена и дека нема секогаш и простор за подобрување. Тоа го покажавме и во случајот со компаниите во кои имаше поврзаност со сегашни или поранешни функционери. Воведовме обврска за декларирање на таква поврзаност уште при самото аплицирање, што го прави Фондот единствена државна институција со ваков систем на заштита на јавниот интерес. Остваруваме успешна соработка со Транспарентност интернешнл – Македонија токму на оваа тема.

За последниот дел од вашето прашање, проценката за иновацијата не е единствен критериум за доделување на средства. Потенцијалот на пазарот е исто така критериум што има своја тежина од вкупно 5 по кои се оценува. Дополнително, имаше обид да се дискредитира процесот преку неточни работи. На пример, проекти што се однесуваат на сосема други програми на Фондот за набавка на опрема се прикажуваа како примери за „иновации“. Поучени од тие искуства, сега одиме со издвоени кампањи за презентација на повиците за иновации и за технолошки развој.

МКД.мк: На пример што се случи со оној проектот, за кој имаше сомневања за плагијат, за мерење на загаденоста на воздухот, што всушност беше индиска иновација?

Деспотовски: Проектот е во рана фаза на реализација. И ова е еден од примерите каде дискусијата во еден дел од јавноста се разви на база на сосема неточни работи. Прво, ние сме сериозна институција, чии механизми на одлучување се креирани со поддршка од Светската банка, како еден од двата клучни наши финансиски партнери. Со други зборови, не даваме пари за фотографија, туку за издржана апликација, со соодветен бизнис план. Второ, добар дел од средствата за проектот се всушност сопствени пари на фирмата, кои исто така подлежат на квартален мониторинг од страна на две реномирани светски ревизорски куќи.

Најпосле, како одговорни луѓе, веднаш ги контактиравме и индиската компанија и домашната компанија. Она што се покажа е следно: индиската компанија нема сознанија за некакво копирање на технолошкото решение на проектот, туку единствена основа за верување дека станува збор за копија се базира на фотографијата. При презентацијата што ја побаравме од домашната фирма, констатиравме дека изработениот прототип нема никаква врска со фотографијата на индискиот производ. Секако, проектот, како и сите останати, ги следиме квартално и, доколку се констатира какво било прекршување на одредбите во договорот, ќе постапиме соодветно. Во овој процес, како и досега, сме целосно отворени кон сите информации што доаѓаат од јавноста за проверка и евентуални понатамошни мерки.

МКД.мк: Кои се конкретните резултати од овие грантови? Што македонската економија доби од овие досега распределени десетина милиони евра буџетски пари?

Деспотовски: Во досегашните јавни повици поддржани се вкупни инвестиции во домашниот приватен сектор во износ од околу 40 милиони евра. Во овие инвестиции, домашните компании учествуваат со 17 милиони евра сопствени средства, што е повторно израз на довербата кон процедурите на Фондот. Овие податоци за поддршка на домашни компании се неспоредливи со предходниот период, кога државната поддршка е насочувана исклучиво кон странски компании.

За резултатите е рано да се зборува, бидејќи повеќето проекти се започнати во изминатите 18 месеци. Сепак, Фондот прави свои истражувања и бројките што ги имаме од компаниите што веќе завршиле или се во последна фаза се повеќе од охрабрувачки. Имаме регистриран просечен раст на приходи на компаниите за 50% во однос на периодот пред инвестицијата, а добивката расте за 60% во просек. Истите бројки се реплицираат и кај зголемувањето на уплатите кон државата по однос на данок на добивка, како и придонесите кон фондовите за пензиско, здравствено и социјално. Само со повиците од 2018 година предвиден е ангажман на над 800 лица, со просечна плата од над 40.000 денари. Да потсетам, за дел од компаниите што се финансираат од Светската банка веќе имаме и поврат на средства кон Фондот по основ на т.н. ројалти. Овој принцип од оваа година е воведен и на програмите ко-финансирани од Владата.

МКД.мк: Може ли да ни опишете еден пример, на една успешна фирма која ја примени иновацијата за која доби грант, вработи луѓе, произведува, извезува или продава на домашен пазар…?

Деспотовски: Има навистина многу такви примери. Ќе биде нефер доколку зборувам само за еден. Примери имаме буквално насекаде и секојдневно. Од помали компании во делот на креативата, како „Преплет“ што работи на уникатни дизајнерски производи за лица со оштетен вид, преку проектот на „Акрон“ за развој на нов процес на рециклажа на стакло (во проектот веќе имаме следна инвестиција од сериозен американски фонд), проектот на „АСП Пак“ од Охрид за унапредување на продуктивноста на постојни машини од француско производство, каде веќе се вработуваат голем број на лица и со посебни потреби, што е додадена вредност на финанските резултати (намалување на фиксни трошоци на производство за 20-25%), до проектот на „Алкалоид“ за развој на нов лек за болка.

Компаниите во делот на ИТ индустријата нема да ги споменам овде, заради просторот. Ќе споменам дека една од компаниите што ќе добие средства во рамки на последниот повик за комерцијализација работи на развој на софтверско решение за авио-сообраќајот и индустријата, со потенцијал за примена на глобално ниво (и веќе потпишани првични договори со големи светски клиенти). Сите овие проекти се објавени на веб-страницата на Фондот, а ќе настојувам во следниот период и да им дадеме уште поголема видливост во домашната јавност.

МКД.мк: Порано, на тие саеми на иновации во Брисел, македонските иноватори редовно добиваа награди за добра идеја. Како сега стојат работите со иновативноста на нашите граѓани, на нашите претприемачи?

Деспотовски: Она што особено охрабрува е што имаме многу компании кои добиваат меѓународни награди. Еве последен пример е „Венито комерц“, компанија во која студенти со заедничка поддршка на професорите основале фирма и која за нивната иновација велосипедот со филтер за прочистување на воздух, доби два златни медали и диплома за најдобар пронајдок во Сеул, Јужна Кореја. Покрај компаниите и ученици и студенти кои, со поддршка на Фондот, излегуваат на меѓународни натпревари освојуваат награди. Само за 18 месеци имаме поддржано над 500 вакви млади луѓе да учествуваат на натпревари. Редовно се враќаат со медали. Но, не застануваме тука. Креираме посебен Фонд за млади умови, во кој ќе продолжат дел од постојните иницијативи на ФИТР, но ќе дополниме и со нови. Веќе имаме и две меѓународни организации како наши партнери – УСАИД и УНИЦЕФ. Целта е секако да обезбедиме услови за развивање и напредок на младите, особено на оние (а, верувам дека ги има многу) со значителен креативен потенцијал. Очекувам и ја повикувам и бизнис заедницата да се приклучи кон оваа иницијатива, бидејќи придобивките од развојот на млади умови во државата во голем дел ќе донесе полза за економијата.

МКД.мк: Што понатаму? Кои се следните чекори?

Деспотовски: Планови има многу, а денот трае, за жал, 24 часа. Се шегувам. Плановите се тука. Фондот е веќе препознаен партнер на серозни меѓународни организации, а веќе развиваме контакти и соработка со приватни фондови, кои сакаат да влезат и да инвестираат во македонски компании. Наш предизвик е регионот на Западен Балкан, каде можам да кажам дека сме водечки по обемот на поддршка што се обезбедува за компаниите. Размислуваме за програми што ќе поттикнат партнерства и заеднички проекти на македонски, со компании од регионот. Со тоа, ќе го отвориме потенцијалот на пазар од 17 милиони луѓе, што несомнено ќе привлече многу од глобалните фондови, кои бараат сериозни инвестиции. Посебниот фокус на младите и мерките за нивен развој и, се надевам, задржување во Македонија останува и ќе се зајакне. Сето ова треба да придонесе кон средорочната цел, а тоа е Фондот да стане во добар дел и финансиски самоодржлив.

Презентирана предлог-програмата за „Фонд за млади умови“

„Анализа на потреби и понатамошни чекори“ – предлог програмата која треба да биде основа за формирање на „Фонд за млади умови“ за поддршка на талентирани деца е презентирана во Скопје. Ова е сублимат на досегашните процеси на повеќемесечната работа во рамки на иницијативата на Фонд за иновации и технолошки развој во соработка со УНИЦЕФ за креирање стратешка платформа за поддршка и развој на талентирани деца.

Предлог програмата која ја изработи Д-р. Ребека Eлис, соработничка на УНИЦЕФ, опфаќа анализи преку фокус групи во кои учествуваа вкупно 112 родители, ученици, дипломци и други чинители во образовниот систем покажа дека за да се зајакнат резултатите од програмите за млади потребна е систематска и сеопфатна поддршка која ќе обезбеди кохезија, конзистентност и одржливост.  Дискусиите беа спроведени со цел да се дознае како чинителите го мерат успехот на учениците, како ги разбираат нивните перцепции за тековните и минатите програми и рамки; наставни практики, процедури и методи; како и да ги идентификуваат нивните долгорочни цели за задоволување на потребите на учениците со висок потенцијал во Северна Македонија.

Презентирана предлог-програмата за „Фонд за млади умови“ 2

„Ова е навистина добра можност и најважна задача која една држава може да ја преземе во 21 век. Не само во Македонија туку во неколку други земји ние се соочуваме со она што го нарекуваме бреин дреин на нашите најнадарени млади лидери и деца. Она што го креиравме е истражување кадешто ние гледаме најдобри практики во земјава и како да ги зајакнеме, да ги направиме одржливи, но исто така и како да креираме сеопфатна рамка за да бидеме сигурни дека никој креативен и надарен не е изоставен од најраната претшколска возраст па и по завршувањето на студиите. Креирањето на програмата е базирано на истражувања на она што веќе функционира и најдобрите практитки кои се спроведуваат интернационално. Мораме да бидеме сигурни дека не станува збор за една од оние програми кои доаѓаат и поминуваат, туку е нешто што ќе остане системски во општеството“, појасни Д-р. Ребека Eлис – истражувачка и соработничка на универзитетите „Џон Хопкинс” и „Њу Ореланс” во САД, и соработничка на УНИЦЕФ Македонија.

Според заклучоците во предлог програмата системското решение треба да опфати поддршка на креативните, надарените, талентираните и иновативните ученици низ сите нивоа на образование, обука и давање моќ на младите, развој и промоција на претприемништвото како и развој на платформа која ќе ги поврзе и информира образовниот сектор, бизнис секторот и граѓанската вклученост.

„Ние не чекаме да се заврши документот, па да почнеме да работиме туку дел од работите веќе се случуваат. Во изминатите 18 месеци веќе имаме околу 15 милиони денари коишто се вложени во три различни програми во рамките на она што ќе прерасне во Фонд за млади умови. Над 500 основци и средношколци веќе земаа учество во рамките на тие програми и меѓународни натпревари. 54 основни и средни училишта реализират проекти за истражување. Бројките се охрабрувачки и јас се надевам дека само ќе се зголемуваат во наредниот период. Веќе имаме дефинирано две меѓународни организации USAID и UNICEF коишто ќе застанат зад програмата и со нив набргу ќе потпишеме меморандум за соработка. Очекувам поддршка и вклучување и на бизнис заедницата.“, изјави Јован Деспотовски, директор на ФИТР.

Презентирана предлог-програмата за „Фонд за млади умови“ 3

„Фонд за млади умови“ на ФИТР, предвидено е да опфати поддршка преку веќе постоечки успешни иницијативи, да понуди нови мерки на поддршка за поттикнување на креативноста, иновативноста и претприемништвото кај младите, како и негување и унапредување на талентите кај децата. Следните чекори во рамки на иницијативата предвидуваат дизајнирање на сеопфатна платформа за поврзување на образовниот сектор, приватниот сектор и граѓанските иницијативи, анализа на постојните програми и добри практики во насока на обезбедување поддршка на целиот иновативен циклус (од идеја /научно истражување – до пласман на пазар), изработка на регулатива за обезбедување одржливост и можно надградување на програмите кои покажуваат резултати како и дизајнирање на нови програми.

ФИТР ќе продолжи со понатамошна поддршка на програми кои покажуваат резултати, обезбедување на дополнителна поддршка на основа на веќе идентификувани потреби, воспоставување на Регистар на постојни пограми кои поддржуваат креативни, иновативни и претприемнички активности и стекнување на „вештини за 21иот век“ кај младите.

Само во изминатите две години освен средствата доделени преку јавни повици „Предизвик за млади истражувачи“ ФИТР со пренамена на буџетот со над 1.5 милиони денари поддржа 47 ученици и 17 ментори за натпревари во Бугарија, Холандија, Германија, Франција, Словенија, Португалија, Либан, Израел, Јужна Кореа и други држави.

ФИТР со иницијатива за проширување на средствата за повикот за комерцијализација на иновации и нов повик за технолошки развој до крајот на 2019

Комитетот за одобрување на инвестиции на ФИТР заврши со евалуацијата на 366 проектни апликации доставени во рамките на јавниот повик за комерцијализација на иновации, што го финансираат Владата и Светска Банка.

Комитетот првично одлучи дека 30 проектни апликации се подготвени за одобрување на ко-финансирање со кои се исцрпува 99% од предвидениот буџет на повикот односно 4.949.800 милиони евра. Овие компании предвидуваат примарни инвестиции во вкупен износ од над 7 милиони евра, од кои 2.322.907 милиони се сопствено учество на апликантите. 90% од овие компани се нови корисници, додека 10% се компани кои биле одбиени на претходни повици на ФИТР, а сега повторно аплицирале со подобрени проекти.

Имајќи го предвид големиот интерес на компаниите за финансирање, квалитетот на доставените инвестициски планови, како и првичните резултати од процесот на евалуација, Фондот достави до Владата на Република Северна Македонија иницијатива за проширување на буџетот за финансирање за програмата за комерцијализација на иновации. Со оваа иницијатива, се очекува бројот на компании што би добиле поддршка за реализација на предвидените инвестиции во рамки на овој повик најмалку двојно да се зголеми.

За 137 од оценуваните компании Комитетот за одобрување на инвестиции констатира дека предложените предлог проекти соодветствуваат со целите и условите на програмите на Фондот наменети за технолошки развој (набавка на нова, современа опрема) и истите можат да бидат разгледани за ко-финансирање во рамки на тие инструменти на ФИТР. Согласно ова, Фондот иницираше измени во годишната програма за работа, со проширување на износот за финансирање на повиците за технолошки развој од иницијалните 2 на 5,5 милиони евра. Дополнително, со цел олеснување на пристапот до финансирање за оваа група компании, Фондот веќе работи на промени на процедурите и воведување т.н. „fast track“ процедура за аплицирање. Со оваа процедура, сите компании што во рамки на овој или предходните повици стигнале до фаза на финална селекција да имаат право да аплицираат на наредниот повик со ист или подобрен проект и да влезат директно во фаза на финална селекција.

За останатите проектни апликации, Комитетот за одобрување на инвестиции изготви соодветни коментари и препораки кои ќе им бидат доставени на секој апликант поединечно. И оваа група компании е предвидено да има пристап до новата процедура за аплицирање со следниот повик на Фондот.

ФИТР во наредниот период ќе спроведе и истражување на ставовите и мислењето на апликантите во однос на програмата, процедурите за реализација на јавните повици, квалитетот на услугите на Фондот и надворешните соработници во процесот, со цел натамошно унапредување на процесот и натамошно зголемување на бројот на успешни апликанти.

Јавниот повик за комерцијализација на иновации заврши на 15 мај 2019г. Аплицираа 487 компани кои побаруваа 70 милиони евра. Во фазата на финална евалуација влегоа 366 апликации, што го поминаа процесот на административна проверка и претселекција спроведен од 97 домашни стручни лица. Конечната одлука ја носи Комитетот за одлучување на инвестиции кој го сочинуваат 5 странски експерти, именувани од Владата по пат на меѓународен конкурс. Оценувањето на проектите се врши врз основа на 5 критериуми: степен на иновативност, квалитет на апликација, капацитет на проектен тим, проценка на пазар и влијание.

Иновативен производ за гаснење пожари, развиен од компанија корисник на грант од ФИТР

Заменикот на претседателот на Владата задолжен за економски прашања д-р Кочо Анѓушев и директорот на Фондот за иновации и технолошки развој Јован Деспотовски, присуствуваа на презентација на производот на компанијата ВТ Продакшн од Скопје, добитник на ко-финансиран грант од Фондот, која се одржа на полигонот за вежби на Бригадата за против пожарна заштита на град Скопје.

Компанијата ВТ Продакшн со вкупни средства од околу 100 илјади евра, од кои 2/3 се грант од ФИТР, разви адитив-ретардер, за вода за гасење и заштита од пожар, кој го нарекоа Fireless, чија функционалност беше презентирана преку три показни вежби.

IMG_3500

Вицепремиерот Анѓушев, по презентацијата на производот, искажа задоволство што е развиен производ каков досега нема во регионот, а кој може да има голема примена при заштита и гасење на пожари, со што се докажува дека финансиските средства од Фондот наменети за комерцијализација на иновации се правилно наменети.

„Се надеваме овој адитив да стане комерцијален производ и дека компанијата ќе најде соодветен пазар каде ќе го пласира производот, што е и целта на програмата за поддршка на малие и средни компании на ФИТР; да се развијат производи и истите понатаму да се комерцијализираат, со што компаниите ќе растат“, рече вицепремиерот.

IMG_3288

Анѓушев посочи дека во 2018 година потпишани се договори со 133 компании, чии инвестиции се очекува да достигнат 28 милиони евра, од кои над 16 милиони поддршка од државата.

„Сите проекти на овие компании се во фаза на реализација, а веќе 8,2 милиони евра се исплатени на компаниите кон компаниите. На јавниот повик во 2019 година имаме навистина висок интерес, доставени се над 500 апликации, а буџетот е проектиран на 10 милиони евра од кои 2 милиони се од Светска Банка, која ја препозна важноста на програмата. Со ребалансот на буџетот планираме и дополнителни средства за Програмата за поддршка на мали и средни претпријатија, согледувајќи го големиот интерес од компаниите“, нагласи вицепремиерот Анѓушев.

Директорот на Фондот за иновации и технолошки развој Јован Деспотовски, посочи дека компанијата ВТ Продакшн е добар пример на мала домашна компанија, која разви уникатен производ во соработка со академската заедница, кој може да најде практична примена и да помогне во надминување на еден актуелен предизвик, односно пожарите кои се појавуваат.

IMG_7546

„Ова е производ кој може да најде примена и во Северна Македонија, но и во регионот и секаде во светот. Овој проект е дел од дваесетината проекти за заштита на животната средина, кои се со вкупна вредност од околу 200 милиони денари, дел од средствата се обезбедени од Фондот, а дел од самите компании. Очекуваме вакви видливи и конкретни резултати од сите компании, за да може граѓаните и општеството да ги почуствуваат резултатите од проектите“, потенцираше директорот Деспотовски.

Управителот на ВТ Продакшн Влатко Тасевски изјави дека компанијата ќе донира од 10-15 илјади литри од адитивот на надлежните институции, кои се во вредност од 6-10 илјади евра, за да се утврди неговата функционалност и примена во теренски услови. Тој дополни дека со средствата од Фондот, се забрзала имплементацијата на проектот, кој почнал да се развива во март 2019 година и само за шест месеци е влезен во пред комерцијална фаза.

IMG_7587

ФИТР и МАНУ потпишаа Меморандум за соработка и поттикнување на иновативноста и претприемништвото кај младите

Фондот за иновации и технолошки развој и МАНУ потпишаа Меморандум за соработка кој ќе опфати покренување на заеднички проекти и студии од областите на претприемништвото, иновациите, истражувањето и технолошкиот развој.

„МАНУ активно ќе се вклучи во изработка на стратешката програма за поттикнување на креативното размислување, иновативноста и претприемништвото кај младите, наречен „Фонд за млади умови“ на ФИТР, но и ќе се продлабочи соработка во конципирање на финансиски инструменти за поттикнување на истражувачките активности на академската заедница,“ истакна  претседателот на Академијата, Таки Фити.

Целта на овој договор е и стимулирање на конкурентноста преку истражување на можни инструменти за креирање иновативни политики, како и политики поврзани со образование и поддршка на мобилноста помеѓу академијата и индустријата, вклучувајќи и меѓународна мобилност на ученици, студенти и претставници на академската заедница.

MoU MoU потпишување ФИТР и МАНУ 2potpisuvanje FITR i MANU 2

„Потпишувањето на договорот за соработка со една од најзначајните национални институции претставува задоволство и голема чест за Фондот но и за мене лично. Разговаравме за повеќе конкретни проекти и очекуваме целосна поддршка од МАНУ во иницијативите кои ни претстојат и за кои заеднички ќе аплицираме пред меѓународните фондови. Со задоволство ќе ја прифатиме понудената можност акумулираното знаење од Академијата да го искористиме во делот на економијата и одржливиот развој.“, изјави директорот на ФИТР, Јован Деспотовски.

Двете институции преку билатералната соработка ќе имаат заеднички проекти за финансирање на меѓусебните истражувачки активности и пред домашните државни институции, приватниот сектор,  вклучувајќи притоа и заемна помош при подготовка на проектната документација.

Во мај годинава ФИТР во соработка со МАНУ, Природно-математичкиот факултет при Универзитетот „Свети Кирил и Методиј” во Скопје организиираа „Денови на ЦЕРН во Северна Македонија“ во чии рамки се одржаа серија настани и изложби.

478 апликации, вкупни инвестиции од 105 милиони евра – Презентирани првичните податоци од јавниот повик за грантови за комерцијализација на иновации на ФИТР

Заменикот на Претседателот на Владата задолжен за економски прашања д-р Кочо Анѓушев и директорот на Фондот за иновации и технолошки развој, Јован Деспотовски денес, на прес конференција, ги презентираа првичните податоци во врска со доставените апликации од страна на компаниите на завршениот втор јавен повик за ко-финансирани грантови за комерцијализација на иновации, кои се однесуваат на мерките од третиот столб на Планот за економски раст (ПЕР), за поддршка на микро, мали и средни компании.

Вицепремиерот Анѓушев потенцираше дека интересот на компаниите на вториот јавен повик е навистина голем, значително повисок во однос на повикот во 2018 година, со што се покажува дека микро, малите и средни компании ги препознаваат мерките како исклучителна можност за нивниот развој. Како споредба, вицепремиерот кажа дека во 2018 година, апликации беа доставени од 244 компании, а биле потпишани договори со 133 компании, додека на вториот јавен повик се имаат пријавено 487 апликации, што е двојно повеќе од лани.

Презентација ПЕР 2019 година 2

“Поддршката на микро, малите и средни компании е, и ќе продолжи да биде еден од столбовите за економски развој на нашата држава. Со овие мерки, силно се поддржува индустријата, која покрај градежништвото, земјоделството и трговијата, е еден од главните генератори на бруто домашниот производ. Преку доставените апликации, утврдивме дека се планирани вкупни инвестиции во висина од 105 милиони евра, а компаниите во своите барања побаруваат 70 милиони евра, додека 35 милиони евра се сопствени средства на компаниите“, нагласи Анѓушев.

Вицепремиерот посочи  дека за поддршка на ММСП, во 2019 година, во буџетот се планирани околу 10,5 милиони евра, а додаде дека по извршена евалуација на сите апликации и утврдување на квалитетот на проектите, доколку постојат доволно квалитетни проекти, Владата ќе направи напор да се обезбедат дополнителни средства за поддршка на проектите на компаниите.

„Мерките за поддршка на микро, малите и средни претпријатија, како и мерките од Законот за финансиска поддршка на инвестициите, се главен генератор на индустрискиот развој во Република Северна Македонија, каде имаме исклучително добри резултати.

Само во првиот квартал на 2019 година, во споредба со истиот квартал лани, бележиме раст на индустриското производство над 8%, раст кој не е возможен без нови инвестиции во индустрија и отворање на нови погони. Како резултат на мерките за поддршка на Владата, во согласност со Законот за финансиска поддршка на инвестициите, во моментот се реализираат 19 нови инвестициски проекти во технолошко-индустриските развојни зони, дополнително неколку фабрики надвор од ТИРЗ. Потврдена  е нова инвестиција на словенечката компанија ТАБ МАК во Пробиштип во вредност од 25 милиони евра, како и нова инвестиција за изградба на шински возила на чешката компанија Локо Транс. Во моментот вкупно се градат околу 25 фабрики, кои ќе отворат нови над 5000 работни места, што ќе придонесе за понатамошен развој на економијата во Република Северна Македонија“, нагласи вицепремиерот Анѓушев

“Овие рекордни бројки, од интересот на компаниите на јавниот повик, се знак на доверба во процедурите и инструментите на ФИТР. Воедно истите се показател дека домашните компании имаат потреба од финансиска поддршка и се подготвени да инвестираат сопствени средства во развој и иновации. Особено охрабрува фактот што компаниите предвидуваат ангажман на нови 2726 лица, што е пораст од 59,34% во однос на лани,“ нагласи Деспотовски.

Презентација ПЕР 2019 година 3

Компаниите од ФИТР побаруваат над 70 милиони евра што е за 14 пати повеќе од предвидениот буџет за овој повик во висина од 5 милиони евра.

“Јас верувам во овој процес и позитивните ефекти за економијата, и ќе се заложам заедно со Владата на РСМ да се обезбедат дополнителни средства за финансирање. На тоа не обврзуваат бројките што ги презентираме и денеска, а кои се показател и за ефикасноста на овој дел од економската политика на владата“ порача Деспотовски.

Инаку најголем дел од апликациите се од скопскиот регион, но има и од 27 други места од целата земја. Во однос на секторите, пристигнат се апликации од 28 индустрии, најголем број од ИТ секторот, но меѓу останатите има и од земјоделие, здравство, маркетинг, машинска и прехранбена индустрија.

Во тек е административната проверка по што следи фазата претселекција која ќе ја вршат надворешни стручни лица, домашни експерти од 22 економски дејности. Проектите кои ќе добијат минимум 51 поени во просек преминуваат во втората фаза, во која Комитетот за одобрување на инвестиции, составен од пет странски експерти, ќе ја донесе конечната одлука за финансирање на предлог проекти.

Компаниите и нивните инвестициски предлози ќе се оценуваат по пет категории: степен на иновативност, квалитет на подготвен проект, потенцијал на пазарот, капацитет на апликант и влијание на проектот.

Овие мерки, кои се дел од Планот за економски раст, од годинава се поддржани и од Светска Банка која стана финансиски партнер на ФИТР и Владата во реализација на Планот за економски раст, во делот на комерцијализација на иновациите. Јавниот повик за прибирање на апликации за ко-финансирани грантови беше отворен од 31.03 до 15.05.